ความรู้

นิทรรศการ Primates and Me: เรื่องของคุณ เรื่องของฉัน และเรื่องราวของพวกเรา Primates and Me: เรียนรู้วานร เข้าใจมนุษย์ คือ ความพยายามที่จะส่อง "กระจกสะท้อนที่ไม่คลุมเครือ" ฝ่าอคติม่านหมอกที่เคยหลงเชื่อกันว่า "วัฒนธรรม" คือคุณสมบัติจำเพาะเพียงอย่างเดียวของมนุษย์ ที่ทำให้พวกเราต่างจากวานร...

ดาวน์โหลด ข้าวและชาวนาไทย ในกระแสการเปลี่ยนแปลง โดย อ.ดร.ชลิตา บัณฑุวงศ์ จากนักล่ามาเป็นชาวนา จากข้าวป่ามาเป็นข้าวปลูก โดย ผศ.ดร.พจนก กาญจนจันทร การบรรยาย “นาและข้าวในสำนึกชาวเอเชียตะวันออกเฉียงใต้” และ “วิถีข้าว วิถีชีวิตในการบูรณาการทางสังคมไท” โดย ผศ.ดร. ยุกติ มุกดาวิจิตร และ ผศ.ดร. พิเชฐ สายพันธ์

มองสังคมผ่านวิวัฒนาการ ‘ข้าว มนุษย์รู้จักปลูกข้าวตั้งแต่เมื่อไร มีศาสตร์หลายสาขาที่ใช้ ‘ข้าว’ เป็นวัตถุในการศึกษาสังคมมนุษย์ เพราะวิวัฒนาการ ของการเพาะปลูกข้าวสะท้อนให้เห็นถึงความสัมพันธ์ของมนุษย์กับสิ่งแวดล้อม และ ความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์ด้วยกันเองในช่วงที่มีการเปลี่ยนผ่านทางสังคมจากการหาของป่าล่าสัตว์มาเป็นสังคมเกษตรกรรม หลักฐานทางโบราณคดีบ่งบอกว่ามนุษย์ใน ลุ่มแม่น้ำแยงซีนำข้าวมาเป็นอาหารเมื่อกว่าหมื่นปีที่แล้ว และเริ่มเพาะปลูกข้าวเมื่อ ประมาณ 6,000 ปีที่แล้ว ก่อนที่จะแพร่กระจายไปยังภูมิภาคต่างๆจนมีการเพาะปลูก อย่างแพร่หลายในปัจจุบันการวิเคราะห์ทางวิทยาศาสตร์เชิงโบราณคดีเผยให้เห็นถึง ความซับซ้อนของกระบวนการกลายมาเป็น ‘พันธุ์พืชปลูก’ ของข้าว พัฒนาการทางสังคมกับการเพาะปลูก        เมื่อหลังสิ้นสุดยุคน้ำแข็ง อุณหภูมิโลกเพิ่มสูงขึ้นและมีฝนตกชุก...

ในการทดลองกับวานรใหญ่ไร้หาง เช่น กอริลลา ชิมแปนซี และโบโนโบ พบว่าสามารถเรียนรู้ไวยากรณ์ในภาษาสัญลักษณ์หรือภาษาท่าทาง แม้จะอยู่ในระดับต่ำกว่ามนุษย์วัยผู้ใหญ่ แต่ก็อยู่ในระดับสูงกว่าสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมทั่วไป จากการศึกษา โกโก้ (Koko) กอริลลาที่เกิดในสวนสัตว์ซานฟรานซิสโก (เกิด พ.ศ.2514-2561) พบว่าสามารถเรียนรู้ “ภาษาสัญลักษณ์” ได้จำนวนเท่ากับเด็ก...

ปก คำนำ สารบัญ อ่าน บทนํา เมื่อลิงเปลือยศึกษาวานร โดย สุดแดน วิสุทธิลักษณ์ และ วรวิทย์ บุญไทย อ่าน จาก Primate & Me...

“บุญผะเหวด” หรือที่รู้จักกันในชื่อ “บุญเดือน 4” เป็นงานบุญในฮีตสิบสอง หรืองานบุญ 12 เดือนในวิถีชีวิตของชาวอีสาน ที่นำพาผู้คนดำเนินชีวิตไปบนเส้นทางแห่งศีลธรรม ความเชื่อ และประเพณีท้องถิ่น เป็นหนึ่งในงานบุญสำคัญที่ยึดถือกันมาแต่โบราณ ซึ่งจัดขึ้นเพื่อระลึกถึงพระเวสสันดรชาดก พระชาติสุดท้ายของพระพุทธเจ้า ก่อนที่จะตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า คำว่า "บุญผะเหวด" เป็นสำเนียงภาษาถิ่นอีสาน เพี้ยนมาจากคำว่า "บุญพระเวส" ที่มาจากพระเวสสันดร ซึ่งเป็นชื่อของพระโพธิสัตว์ในชาติที่สิบที่ทรงบำเพ็ญบารมีด้วยการสละทุกสิ่ง...

าวล้านนาเล่นเครื่องเล่นดนตรีกันมาอย่างยาวนาน ทั้งเครื่องดีด เครื่องสี เครื่องตี และเครื่องเป่า เครื่องดีดดนตรีล้านนา ที่เป็นที่นิยมคือ เปี๊ยะ(พิณ) และซึง ในอดีตหากผู้ชายมีฐานะมากพอจะดีดพิณจีบสาว แต่เมื่อราคาเปี๊ยะที่สูงเกินอาจจะเอื้อมถึง หนุ่มล้านนาจึงเล่นซึงและสะล้อไปแอ่วสาวแทน ซึงที่เป็นที่นิยมในการเล่นมากที่สุดคือซึงก๋าง ว่ากันว่าเปี๊ยะเป็นเครื่องดนตรีราคาสูงและเล่นยาก เดิมทีนิยมเล่นในราชสำนัก หากหนุ่มคนไหนดีดพิณ ก็จะเรียกเสน่ห์ให้ตัวเองจากสาวที่ตนจีบ จะเล่นพิณได้ต้องใช้ความชำนาญถึงจะดีดได้อย่างไพเราะเป็นท่วงทำนองราวกับเสียงระฆังที่หวาน จนได้รับการขนานนามว่า...

ในขณะที่การศึกษาเกี่ยวกับ วานรใหญ่ไร้หาง ( Great Apes) เช่น ชิมแปนซี โบโนโบ กอริลลา และอุรังอุตัง ได้รับความสนใจในวงกว้าง เนื่องจากเป็นกลุ่มที่มีความ “ใกล้ชิด” กับมนุษย์ นักวิชาการอีกกลุ่มหนึ่งสนใจศึกษาและทำความเข้าใจวานร กลุ่ม “เอปเล็ก”...

ดาวน์โหลดหนังสือ 25 ปี พิพิธภัณฑ์ธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ พ.ศ.2530 – พ.ศ.2555

สามารถดาวน์โหลดหนังสือประกอบนิทรรศการ “ทุ่งรังสิต” จากสมัน นาข้าว สาวโรงงาน ถึงนักศึกษาและเหี้ย ได้ตามลิงค์ด้านล่าง หนังสือประกอบนิทรรศการ “ทุ่งรังสิต”