ก่อนหน้า

1. บัตรผ่านประตู


วัตถุจัดแสดง : บัตรผ่านประตูการแข่งขันฟุตบอล, เสื้อยืดทีมการท่าเรือ เอฟซี
แหล่งที่มา : กรุงเทพฯ
เจ้าของ : อาจินต์ ทองอยู่คง คณะสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง : แฟนบอล ปฏิบัติการทางวัฒนธรรมของแฟนสโมสรฟุตบอลไทย


1.

การปรับระบบการจัดการแข่งขันให้เป็นไปเพื่อธุรกิจมากขึ้น (commercialization) เป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้กระแสความนิยมในฟุตบอลสโมสรไทยเติบโตอย่างก้าวกระโดดในช่วงต้นทศวรรษ 2550

ก่อนหน้านั้นการจัดเก็บค่าบัตรผ่านประตูไม่ได้เป็นไปอย่างเข้มงวดมากนัก บัตรผ่านประตูมักเป็นบัตรเรียบๆไม่มีลวดลายเฉพาะ หลายสนามไม่เก็บค่าบัตร บางสนามมีการแสดงตลกในช่วงพักครึ่งเวลา มีโปรโมชั่นลดแลกแจกแถมจำนวนมาก ถึงขั้นมีคูปองเลขนำโชคสำหรับสุ่มแจกรางวัลโดยเทียบกับผลสลากกินแบ่งรัฐบาล

เมื่อเป้าหมายของการจัดการแข่งขันเป็นไปเพื่อธุรกิจมากขึ้น ค่าบัตรผ่านประตูจึงเป็นแหล่งรายได้ที่สำคัญ ความเปลี่ยนแปลงที่ชัดเจนคือเริ่มมีการจัดเก็บค่าบัตรผ่านประตูอย่างเข้มงวดและเป็นระบบ บัตรผ่านประตูที่ระบุรายละเอียดการแข่งขันอย่างเฉพาะเจาะจงเหล่านี้จึงเป็นสัญลักษณ์ที่แสดงถึงการเติบโตของวงการฟุตบอลไทยได้เป็นอย่างดี

2.

สำหรับผู้ชมฟุตบอลแล้วบัตรผ่านประตูช่วยให้สามารถเข้าไปในสนาม แต่สำหรับผมที่ทำวิจัยเกี่ยวกับแฟนบอลนั้นบัตรผ่านประตูเพื่อเข้าไปในสนามดูจะเป็นอะไรที่ซับซ้อนกว่านั้น

ช่วงแรกของการเก็บข้อมูลภาคสนามผมตระเวนไปดูการแข่งขันในหลายๆสนามฟุตบอลแต่ก็ยังไม่สามารถเข้าถึงข้อมูลที่ตอบโจทย์การวิจัยได้มากพอ วันเวลาล่วงไปพร้อมๆกับจำนวนบัตรผ่านประตูที่มากขึ้นเรื่อยๆ จนกระทั่งผมได้เริ่มทำความรู้จักกับแฟนบอลสโมสรการท่าเรือฯกลุ่มหนึ่ง เราค่อยๆสร้างความคุ้นเคยและทำกิจกรรมต่างๆร่วมกันมากขึ้น ทั้งในและนอกสนาม ทั้งวันที่มีการแข่งขันและไม่มีการแข่งขัน

วันหนึ่งเราจะเดินทางไปชมการแข่งขันนัดเยือนด้วยกัน เป็นครั้งแรกที่ผมจะได้ไปนัดเยือนกับพวกเขา ก่อนหน้านั้นผมไม่เคยสวมเสื้อฟุตบอลไปที่สนามเลยจนถูกทักอยู่หลายครั้ง เมื่อไปถึงสถานที่นัดหมาย แฟนบอลคนหนึ่งโยนเสื้อสีดำของสโมสรการท่าเรือฯตัวนี้เข้าใส่ผม ด้วยความตกใจผมจึงรับมันเอาไว้ก่อนจะตกพื้น เขาบอกว่าเขามอบให้ผมและให้ผมสวมมันไปนัดเยือนด้วยกัน

ผมได้ข้อมูลที่มีประโยชน์ต่อการวิจัยจำนวนมากและ (น่าจะ) ได้รับความไว้วางใจจากแฟนบอลมากขึ้นจากการไปนัดเยือนครั้งนั้น รวมทั้งหลังจากนั้นเมื่อผมสวมเสื้อตัวนี้ไปที่สนามก็ดูราวกับว่ามันจะช่วยให้ผมสามารถสร้างความสัมพันธ์กับแฟนบอลได้มากขึ้น

การเข้าไปสู่สนามแห่งการวิจัยแฟนบอลจึงไม่ได้ต้องการเพียงแค่บัตรผ่านประตูเพื่อเข้าไปในสนามฟุตบอลเท่านั้น แต่ยังมีบัตรผ่านประตูแบบอื่นๆที่มาจากการทำกิจกรรมร่วมกับแฟนบอลด้วย และสำหรับผมเสื้อตัวนี้เป็นสัญลักษณ์ของบัตรผ่านประตูนั้น